ملا محمد مهدى بن على نقى شريف

24

زاد المسافرين ( فارسى )

برود و خود را بپوشاند و دست و پا را به آب گرم بگذارد و در زير جامه‌هاى بسيار خواب كند تا به حال آيد . و در هواى سرد بايد كه نزول در مكان‌هاى گود و رباطهاى پست و خانه‌ها كند و اگر در خيمه باشد رو به جنوب و مشرق و خيمه‌ها را نزديك به هم بزنند و مراكب و چهارپايان نزديك به خيمه‌ها باشند . اما حفظ چشم از ضرر سرما و برف آن است كه پارچهء سياهى با خود داشته باشد كه نظر به او كند . و اگر نقابى كه از دم اسب سياه مىبافند - كه مانع از ديدن روست - با خود داشته باشد و در طى مسافت در برف بر رو بكشد ، البتّه چشم را هيچ ضررى نمىرسد و سرمهء سنگ كشيدن نيز مانع ضرر برف است . اما تدبير وجع و سوزشى كه با اعتبار سرما در چشم به هم رسد : بايد كاه گندم را جوشانيده و سر و چشم را به بخار آن بدارد كه به اصلاح مىآيد و سر و چشم را گرم بپوشند و حسب المقدور ديگر در سرما حركت نكنند تا چشم به حال آيد . و اگر درد چشم به هم رسد ، معالجه به نحوى كه مذكور خواهد شد ، بكنند . اما تدبير محافظت پاها و دستها از سرما بايد كه پا را قبل از سوار شدن از منزل به روغن حارّى مثل روغن زيتون يا روغن مغز گردو و يا روغن بادام تلخ يا روغن دنبهء گداخته چرب كند و ما بين انگشتان و تمام پا را به پشم نرمى بپيچد و جوراب نرم در پا كند و در موزه كند . و اگر روغنهاى مذكور نباشد به قطران آلوده كند و ديگر حسب المقدور نگذارد كه موزه ، تر شود و بعد از آنكه تر شود ؛ اگر تواند از موزه و جوراب تر شده تبديل كند . و هرگاه در طى مسافت ، شدت سرما اثر كند ، قدرى مسافت را پياده طى كند ، پاها را از جوراب بيرون كرده ، قدرى بمالد و باز به راه افتد . اما تدبير آنچه را سرما برده باشد : همين كه اثر بردن سرما ظاهر شود ،